Projekt BIOLENS – BIO-soczewki

 

Projekt Biolens to Partnerstwo Strategiczne w dziedzinie innowacji, które Fundacja Medeina podjęła ze Stowarzyszeniem Oriel (Werona, Włochy) i PASOS (Plataforma de alternativas sostenibles y solidarias) z Hiszpanii. Projekt rozpoczął się w sierpniu 2020 roku i będzie trwał 2 lata.
Inicjatywa jest współfinansowana ze środków programu Erasmus+.
W ramach współpracy zostanie stworzony i opracowany kreatywny przewodnik, dzięki któremu osoby pracujące z młodzieżą będą mogły zarówno pogłębiać, jak i nabywać umiejętności niezbędne do pracy z potrzebami młodych ludzi w zakresie działań związanych ze zmianą klimatu oraz wdrożyć strategie pracy zespołowej dla grup młodych ludzi zagrożonych wykluczeniem.
Projekt jest pozarządową odpowiedzią na pojawiające się zmiany klimatu i wyzwania, które są przez nie powodowane. Zmiana klimatu w ramach projektu zostanie ujęta w sposób holistyczny – również jako palący problem społeczny wymagający ujęcia wielowymiarowego i poszerzonej ekspertyzy. Wynika to z faktu, że skutki zmian klimatycznych odczuwane są w największym stopniu przez osoby uprzywilejowane i zagrożone wykluczeniem. Młodzież powinna również stanowić główny podmiot negocjacji i podejmowania decyzji politycznych, jako ta grupa wiekowa, która w przyszłości będzie odczuwać konsekwencje dzisiejszych decyzji. Projekt będzie więc łączył aspekty integracyjne (na poziomie społecznym) i ekologiczne, dążąc do wzmocnienia głosu tych grup, które z różnych przyczyn pozostają wykluczone z procesów decyzyjnych.

Cele projektu BIOLENS są  następujące:

Wymiana i generowanie wiedzy w zakresie adaptacji do zmian klimatu dla pracowników młodzieżowych z sektora edukacji pozaformalnej i nieformalnej.
Komisja Europejska wezwała do ponadnarodowych działań dotyczących zmian klimatu i młodzieży). Podobne zobowiązania płyną z ustaleń szczytów klimatycznych, w tym podpisanego Porozumienia Paryskiego i tzw. Katowice Rulebook, potwierdzającego wspólny kierunek.
Utworzenie materiałów w dziedzinie adaptacji do zmian klimatycznych dla pracowników młodzieżowych z sektora edukacji pozaformalnej i nieformalnej.
Zapewnienie jakościowej i rzetelnej edukacji jest obowiązkiem państw-członków Ramowej Konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu. Mimo to, to zobowiązanie rzadko pojawia się w debacie i akcji politycznej, które skupione są głównie na sektorze przemysłowym, technologii i rolnictwie. Dodatkowym ograniczeniem są również ramy edukacji formalnej – często ograniczającej pole wyobraźni młodych osób i alienującej omawiany przedmiot od życia codziennego.
Wzmocnienie indywidualnej odpowiedzialności młodzieży w celu promowania odpowiedzialnego zachowania w związku ze skutkami zmian klimatu.
Młodzi ludzie są siłą napędową ruchu Strajków Klimatycznych i debaty o ochronie klimatu. Projekt ma na celu wzmocnienie tego głosu młodych i przetransferowanie go na praktyki polityczne i udział w życiu publicznym i obywatelskim.
Wspieranie zwiększenia świadomości i działań w zakresie zmian klimatu poprzez opracowywanie i upowszechnianie materiałów i wydarzeń uświadamiających.
Skuteczna kampania informacyjna i podnosząca świadomość ma szansę wpłynąć pozytywnie na poziom indywidualnych praktyk oraz umiejętność formułowania odpowiednich postulatów wobec osób w pozycjach decyzyjnych.
Poprawa kompetencji innych organizacji pozarządowych i zacieśnianie współpracy między nimi.
Projekt będzie realizowany w ramach zielonej strategii projektowej. Warunki w jakich żyjemy wymagają ujęcia każdego projektu w ramy proekologiczne, dlatego organizacje pozarządowe – bez względu na główny zakres działania – powinny uwzględniać tę perspektywę.

Działania projektowe

– 3 spotkania projektowe organizacji partnerskich
– 3 szkolenia kadry (w Polsce, Włoszech i Hiszpanii)
– opracowanie i stworzenie interaktywnego podręcznika: „Od eko-lęku do eko-działania: jak przekształcić strach lub wątpliwości młodzieży w eko-aktywizm i włączenie społeczne”
– prowadzenie warsztatów, w tym testowania podręcznika, warsztatów wewnętrznych, i podnoszenie kwalifikacji pracowników młodzieżowych
– wydarzenia upowszechniające (konferencje) w trzech krajach partnerskich;
– stworzenie działającego lokalnego systemu podnoszenia świadomości „MobilizAkcja”: serii warsztatów prezentujących książkę i doświadczenia projektowe;
– kampanię upowszechniającą w Internecie.
Działania przełożą się na bezpośrednie i pośrednie rezultaty, które będą oddziaływać zarówno krótkofalowo, jak i długofalowo, w tym: podniesienie kompetencji pracowników młodzieżowych i osób pracujących w sektorze pozarządowym, wzmocnienie współpracy między organizacjami a społecznością lokalną, stworzenie europejskiej sieci kontaktów wśród osób, do których dotrze projekt. Młodzi ludzie, którzy włączą się w projekt, zyskają wiedzę i możliwości działania na rzecz forsowania ich postulatów. Szczególnej uwadze poświęcony zostanie aspekt włączający projektu: zadbamy o to, by uczestnicy, zagrożeni wykluczeniem społecznym, mogli w nim uczestniczyć w pełnym zakresie oraz kontynuować zaangażowanie po zakończeniu projektu.
Do udziału w projekcie zapraszamy wszystkich zainteresowanych założeniem bio-soczewek, czyli zainteresowanych przeformułowaniem swoich inicjatyw i swojej codzienności tak, by odpowiadały one celom zrównoważonego rozwoju i ekologii. Zapraszamy do udziału w warsztatach, współpracy instytucjonalnej i odkrycia innych możliwości zaangażowania, które płyną z projektu.
Zapraszamy do kontaktu z koordynatorką projektu pod adresem pod adresem medeinafoundation@gmail.com.

Kick-off poster - Biolens project(1)

Na początku maja 2021 roku w Ramales de la Victoria odbył się międzynarodowy trening edukacyjny. Trening poświęcony był zmianom klimatycznym i promowaniu odpowiedzialnej przedsiębiorczości. W szkoleniu wzięło udział 30 osób z Polski, Hiszpanii i Włoch z różnym doświadczeniem i wiedzą, którą chętnie wymieniali się w trakcie spotkań warsztatowych i poza nimi. 

Mam na imię Paulina i (…) to, co otrzymałam podczas treningu, przerosło moje najśmielsze oczekiwania. W opisie szkolenia pojawiło się jedno, niepozorne słówko, które okazało się słowem kluczem do tego, co wydarzyło się na miejscu. Miał być to kurs szkoleniowy oparty na „edukacji nieformalnej”. Okazuje się, że skuteczne szkolenie nie musi wyglądać jak wykład czy normalne zajęcia w szkolnej klasie. Nie lubisz siedzieć na krześle? To nie problem, tutaj są maty, możesz usiąść na podłodze. Jesteście zmęczeni? OK, poruszajmy się trochę, realizując jednocześnie program. Wolicie zajęcia po południu, żeby w ciągu dnia pójść na wycieczkę? No to zmieniamy rozkład zajęć. Za oknem jest ładna pogoda? Zróbmy zajęcia na zewnątrz – wspomina Paulina O.

Trening poza samym poszerzeniem wiedzy o klimacie oraz zrównoważonym rozwoju dał uczestnikom możliwość zwiedzenia północnej części Hiszpanii oraz nawiązania dialogu międzykulturowego. 

Mam na imię Ola. Obecnie jestem uczennicą w 2 klasie liceum i z początkiem maja miałam okazję wziąć udział w szkoleniu ze zrównoważonego rozwoju BIOLENS w Hiszpanii z Erasmus+. Szkolenie w Ramales było jednym z najlepszych doświadczeń w moim życiu. Każdy dzień był zupełnie inny! Codziennie nowe zagadnienia, aktywności, lecz nie były to tylko suche wykłady. Liczne dyskusje, aktywności grupowe, w terenie oraz wspaniale wypełniony czas wolny. Z innymi uczestnikami organizowaliśmy wycieczki w góry, zajęcia taneczne, a nawet wspólne gotowanie. Było wiele okazji, aby się poznać, miło spędzić czas oraz przybliżyć sobie wzajemnie swoją kulturę – dzieli się swoimi wrażeniami Ola W.

Uczestnicy i uczestniczki mieli wpływ na kształt zajęć. Każdy mógł wnieść do nich coś wartościowego – i każdy mógł zostać wysłuchany.

W zajęciach w grupach i podgrupach dyskutowaliśmy o problemach dzisiejszego świata i możliwościach zaradzenia im, ucząc się od siebie wzajemnie i poznając różne punkty widzenia.  Wszystko odbywało się w atmosferze integracji i budującego się zaufania, w przepięknych okolicznościach przyrody, w dużej części na świeżym powietrzu, między innymi na pięknej leśnej polanie. Myślę, że ten tydzień dał mi siłę, nową energię i motywację do pracy nad tym jakże ważnym dla losów ludzkości tematem – tak opisuje swój pobyt w Ramales Agnieszka J.K.

Uczestnicy podzielili się z nami wrażeniami, wstawiając swoje artykuły na tablicę Padlet. Jeżeli jesteście zainteresowani przeczytaniem całości, zapraszamy do kliknięcia TUTAJ.

2. TC Spain poster_BIOLENS

W dniach 5-9 lipca 2021 braliśmy udział w wizycie studyjnej w Weronie we Włoszech w ramach projektu Erasmus+ Youth´s BIO-LENS: BIO Learning-Empowering-Nurturing-Sharing ( Bio-Uczenie się- Wzmacnianie-Troska- Dzielenie się). W spotkaniu wzięli uczestnicy z Polski, Włoch i Hiszpanii.

Pierwszego dnia odwiedziliśmy Gabanel Bike Hostel, projekt realizowany w willi skonfiskowanej mafii. W ramach planu odbudowy społecznej, władze miasta powierzyły zarządzanie lokalnym organizacjom pozarządowym Hermete, w celu ponownego wykorzystania tego miejsca. Plan zakłada przekształcenie budynku w schronisko dla podróżnych, z naciskiem na turystów, którzy zwiedzają okolicę pieszo lub na rowerze, oraz z naciskiem społecznym, aby była to struktura, z której mogą korzystać wszyscy, w tym osoby niepełnosprawne. Zostanie zapewniony specjalny wystrój wnętrz, od wyposażenia kuchennego po odchylane lustra, tak aby były one dostępne również dla dzieci.

 


Po południu odwiedziliśmy Anadna  Vipasa.

Jest to miejsce otoczone przez naturę, gdzie organizujemy kursy i odosobnienia.

Ananda Vipasa jest dobrze wyposażonym obiektem położonym w urzekającej lokalizacji, idealnym do organizowania małych i średnich kursów stacjonarnych dla działań takich jak joga, medytacja, kursy doświadczalne i badania holistyczne.

Wyjaśnili nam swoją filozofię życia:

Ananda Marga promuje indywidualny i zbiorowy dobrobyt poprzez praktyki jogiczne i bezinteresowną służbę. Ale aby zbudować zdrowe i dynamiczne społeczeństwo, potrzebna jest idea kolektywności, która ma na celu rozwój i dobrobyt wszystkich żyjących istot.

Drugiego dnia jeden z przedstawicieli Lega Ambiente Verona był z nami przez cały dzień i opowiadał o swoich działaniach na rzecz środowiska w Weronie.

Poznaliśmy ProgettoMondo Mlal, organizację pozarządową, która powstała w 1966 roku. Ich głównym obszarem zainteresowania jest Ameryka Południowa. Nie pracują w sytuacjach kryzysowych, preferując długoterminowe plany rozwojowe. Ideą organizacji jest rozwijanie zorganizowanych projektów, do których wolontariusze mogą się przyłączyć i szybko przystosować do ustalonej rutyny, stając się bardzo wydajnymi i zdobywając konkretne doświadczenie w ulepszaniu obszarów, które cierpią z powodu społecznej, środowiskowej i ekonomicznej depresji.

Po południu poznaliśmy lokalne wyroby rękodzielnicze z pomocą „Mery” i „Candeli”,

które uczyły szycia i tworzenia ubrań z produktów z recyklingu dla pokrzywdzonych mniejszości, a także reprezentowały swoją organizację pozarządową „Dhub Atelier”, która jest lokalną społecznością przyczyniającą się do wzmocnienia pozycji wspomnianych wcześniej mniejszości i osób narażonych na niebezpieczeństwo, które spotkały się z nadużyciami w swoim kraju, a także we Włoszech.

Ostatniego dnia nasi uczestnicy zostali zabrani nad jezioro Garda i mieli możliwość odkrycia pięknego miasta Lazise del Garda. Podczas zwiedzania odbyła się dyskusja między nami oraz na temat tego, co wydarzyło się w poprzednich dniach i jakie wnioski mogli wyciągnąć.

3 grudnia 2021 w siedzibie Fundacji Medeina w Sosnowcu zakończyło się międzynarodowe spotkanie w ramach projektu <Bio-soczewki -Uczenie się- Wzmacnianie-Troska> finansowanego przez program Erasmus+, w którym wzięła udział młodzież z Polski, Hiszpanii, Włoch i Szwecji.

Wizyta miała na celu wymianę wiedzy i dobrych praktyk w zakresie adaptacji do zmian klimatu oraz wzmocnienie ekologicznej odpowiedzialności młodzieży.

Uczestnicy z Polski, Włoch i Hiszpanii mieli okazję poznać zielone projekty Fundacji Medeina, odwiedzili lokalne organizacje i sklepy działające w ujęciu „zero waste”/ upcykling/recykling.  Odbyły się również ciekawe spotkania i dyskusje z artystami, eko-aktywistami i politykami, m.in senator Joanną Sekułą.

W ramach wizyty młodzież z Polski, Hiszpanii, Włoch i Szwecji obejrzała film dokumentujący młodzieżowe strajki klimatyczne „Nadzieja umiera ostatnia” J. Ramsey’a. Film opowiada o działaniach Młodzieżowego Strajku Klimatycznego, wyzwaniach, jakie niesie za sobą aktywizm ekologiczny oraz o zmianach klimatycznych, których wszyscy jesteśmy świadkami.

Po filmie miała miejsce rozmowa z Olgą Salbert, 19 letnią aktywistką ekologiczną z Młodzieżowego Strajku Klimatycznego. Uczestnicy spotkania pytali, czy członkowie ruchu zauważyli jakąkolwiek zmianę w polskiej polityce dotyczącą zmian klimatu względem swojego stałego stanowiska.

 

Aktywistka przyznała, że Młodzieżowy Strajk Klimatyczny był dużym wyzwaniem dla młodych ludzi, był to swego rodzaju precedens. Sukcesem MSK jest to, że udało się zwiększyć świadomość społeczeństwa na temat stanu środowiska.

Podczas dyskusji poruszony został problem osób, które są przeciwne zielonym postulatom. Jak dotrzeć do przeciwników ekologii i przekonać ich do istotności tematu?

W ramach wizyty odbyło się również spotkanie ze znaną artystką Małgorzatą Rozenau, twórczynią murali ekologicznych na Śląsku, która opowiadała o tym, w jaki sposób street art może współdziałać z inicjatywami ekologicznymi. W Bielsko-Białej przy okazji powstania muralu udało się ocalić sporo starych drzew skazanych na wycinkę przez władze miasta. Zielone murale artystki mają na celu zainspirować przechodniów do refleksji na temat naszego połączenia z naturą i przyszłości planety.

Podczas spotkania Fundacja Medeina zaprezentowała młodzieży film „Euro-hike” o metodach outdoorowej pracy rozwojowej, łączącej człowieka z naturą, który powstał w 2020 roku we współpracy z grupą trenerów edukacji w naturze z Łotwy, Hiszpanii, Portugalii i Polski. Po filmie wywiązała się dyskusja, czy odzyskanie połączenia z naturą może ograniczyć podstawy eksploatacji i wyzysku człowieka wobec środowiska naturalnego.

Eko-aktywista i lobbysta anty-węglowy Kamil Szewczyk z Śląskiego Ruchu Klimatycznego rozpoczął swoje spotkanie do zadana ważnego pytania „Jak się czujesz w związku z postępującymi zmianami klimatycznymi?”
Młodzi ludzie z Polski, Hiszpanii, Szwecji i Włoch odpowiedzieli, że czują się przygnębieni, zatroskani, towarzyszy im poczucie beznadziei, a tylko czasem łapią się pozytywnej myśli i wierzą w lepszą przyszłość.
Młodzi mówili o uczuciu paniki na myśl o tym, co stanie się z naszą planetą i przyznali, że . są przerażeni na myśl o tym, ile gatunków fauny i flory niebawem zginie bezpowrotnie.
Uczestnicy spotkania zadawali aktywiście wiele pytań, np „Co możemy zrobić?” „Jak działać, żeby walczyć na rzecz klimatu?”. Wnioski ze spotkania były stanowcze. Po pierwsze: nie możemy być leniwi. Po drugie: musimy zmienić swoje nastawienie wobec natury i nie traktować jej jako oddzielonej od człowieka. Po trzecie: trzeba wpływać na decyzje władz i dużych korporacji. Trzeci dzień spotkania otworzyło spotkanie z senatorką Joanną Sekułą z Sosnowca, podczas którego przedstawiła ona działania Specjalnej Komisji ds Działań Ekologicznych w Senacie. Dyskusja z polityczką dotyczyła konieczności prowadzenia edukacji ekologicznej dla młodzieży i dzieci, rozwinięcia programów nauczania przyrody, geografii, wiedzy obywatelskiej. Wymaga to zaangażowania nauczycieli, którzy byliby przychylni zmianom programu edukacji. „Edukacja dla klimatu” odegrałaby ważną rolę w zrozumieniu istoty i konsekwencji zmian klimatycznych na ziemi, które przejawiają się m.in przez wzrost globalnej temperatury, topnienie lodowców i susze. Program zwracałby również uwagę na zdrowie człowieka, zwierząt, jakość wody, gleby.
Dalsza dyskusja z senatorką dotyczyła zmian w polskiej polityce energetycznej zgodnie z nowymi europejskimi założeniami „Zielonego Ładu” oraz koniecznych zmian w mentalności Polaków.

Kolejnym punktem programu było spotkanie z Benem Lazar – wędrownym nauczycielem permakultury, ogrodnikiem-filozofem, projektantem ekosystemowych siedlisk oraz społeczności, redaktorem witryny Permakultura.Edu.PL. Spotkanie dotyczyło wpływu permakultury na zmianę klimatu oraz zrównoważonych sposobów produkcji żywności.

 

Aktywista permakulturowy rozpoczął spotkanie od pytania „Skąd pochodzi żywność”? Oczywiście pochodzi z farm. Warto jednak wspomnieć, iż tradycyjna farma, w przeciwieństwie do permakultury, jest dla środowiska niekorzystna. Jest pełna pestycydów i pól, które zasiewane są tymi samymi roślinami, co zmniejsza zróżnicowanie gatunkowe i prowadzi do erozji. Produkcja żywności w tradycyjnych farmach wymaga transportu, logistyki i wpływa negatywnie na środowisko. Permakultura natomiast pozwala na lokalną produkcję jedzenia lokalnie, przez co ograniczany jest między innymi transport. Uprawiana roślinność jest zróżnicowana, przez co zapewnia warunki do życia dla wielu owadów i zwierząt. Permacultura, która czerpie swoją nazwę od wyrażenia „permanent agriculture” pozwala na uprawianie roślin przez cały rok, niezależnie od szerokości geograficznej. Richard Perkins, autor poczytnych książek udowodnił, że założenie takiego ogrodu jest możliwe nawet w bardzo niesprzyjającym środowisku. Warto przestać kupować jedzenie w supermarketach, a zamiast tego nawiązać współpracę z lokalnymi farmerami.

Wizyta międzynarodowa umożliwiła również gościom udział w ciekawym spotkaniu online w ramach Klubu Myśli Ekologicznej „Dajmy odetchnąć planecie, dajmy odetchnąć sobie” z udziałem Ryszarda Kuliga, Wojciecha Eichelbergera oraz Piotra Skubały.  Podczas spotkania Klubu zastanawiano się, jak doszło do obecnego kryzysu ekologicznego i co można zrobić, aby zmienić eksploatacyjne i przemocowe podejście człowieka wobec natury.

Ostatnim punktem, który udało się odwiedzić podczas wizyty był sklep społeczny „Tyle tego” prowadzony przez Stowarzyszenie Kurka Wodna. Sklep działa na zasadzie dotacji, osoby wspierające stowarzyszenie oddają zbędne ubrania, książki, płyty, biżuterię, obrazy i inne przedmioty. W sklepie prowadzone są również warsztaty z upcyklingu, recyklingu, prezentowana jest kuchnia wegańska. Niedawno została otwarta „kuchnia społeczna”, podczas której uczestnicy wspólnie gotują i uczą się nowych przepisów.

Sklep działa od lipca 2021, czyli od niedawna, ale jego asortyment jest już imponujący i rozbudowany. Członkowie Stowarzyszenia Kurka Wodna zapytani o plany na najbliższe pięć lat przyznali, że sklep jest aktualnie ich oczkiem w głowie, a jego widoczność jest dla nich najważniejszym zadaniem. Trzymamy kciuki!

Wydana w ramach projektu międzynarodowa publikacja „Od Eko-lęku do Eko-działania” jest odpowiedzią na zapotrzebowanie, by zacząć rozmawiać ze świadomego i dojrzałego poziomu o realiach sytuacji klimatycznej, w której żyjemy.

Książka ta nie traktuje problemu klimatycznego jako informacji odległej, wyimaginowanej czy naciąganej. Wręcz przeciwnie, książka traktuje problem zagrożenia klimatycznego bardzo poważnie, jako takiego, który już się dzieje, ale jest wypierany i bagatelizowany. Pochłonięci problemami dnia codziennego spychamy go na dalszy plan naszej uwagi.

Autorzy książki poruszają tematykę „eko-lęku”, depresji klimatycznej, rezyliencji, gruntowania klimatycznej sprawczości i praktycznych strategii działania.

Książka pomaga czytelnikowi zrozumieć własne emocje, jakie może budzić widmo katastrofy klimatycznej, daje praktyczne rady, jak sobie radzić z tymi emocjami.

W książce znajdziemy rozdziały, które w przystępny sposób wyjaśniają, na czym polegają zachodzące zmiany klimatyczne, opierając się na dowodach, przyczynach i skutkach. Przeczytamy o tym, jak mogłoby wyglądać życie na cieplejszej planecie, jakie są reakcje władz międzynarodowych, regionalnych i lokalnych, o tym, jak mądrym nauczycielem jest przyroda i jaką rolę może odegrać technologia.

Istotna część książki jest poświęcona praktycznym poradom, co każdy z nas może zrobić w sprawie zmian klimatu, zarówno w kontekście produkcji i użytkowania żywności, energii i środowiska, mobilności i transportu, przemysłu, a także aktywnego obywatelstwa polegającego m.in na włączaniu sie w działania organizacji społecznych i ruchów ekologicznych.

Znajdziemy tu także serię ciekawych scenariuszy do wykorzystania do pracy z młodzieżą, zachęcające do wspólnej dyskusji o zrównoważonym rozwoju.

Zachęcamy do zapoznania się z publikacją, do korzystania w dowolnym zakresie z materiałów w niej zawartych i do dzielenia się.

Publikacja wydana jest na licencji Creative Commons i jest częścią otwartych zasobów edukacyjnych udostępnianych dzięki wsparciu programu Erasmus+.

 

Na początku grudnia gościliśmy uczestników z Włoch i Hiszpanii w ramach wizyty studyjnej projektu Biolens. Zapraszamy do obejrzenia filmu z wydarzenia: